ระดับ 3a · บทที่ 2/5

เครือข่าย VPC — subnet, route table, NAT, Security Group และ endpoint

⏱ 50 นาทีลองในAWS Console ↗
ข้อมูลบางส่วนอาจเปลี่ยน — ตรวจสอบก่อนใช้

บทนี้มีข้อมูลที่เปลี่ยนบ่อย (ฟีเจอร์ ราคา ชื่อเมนู) ตรวจกับเว็บทางการก่อนนำไปใช้

เป้าหมาย

วาดและสร้าง VPC เองได้: แยก subnet public/private, ต่อ route ถูก, รู้ว่าเมื่อไรต้องใช้ NAT (และมันแพงแค่ไหน), คุมทราฟฟิกด้วย Security Group กับ NACL และใช้ VPC endpoint ให้เครื่องใน private subnet คุยกับ S3 ได้โดยไม่ออกเน็ต

ภาพรวมในหนึ่งตาราง

ชิ้นส่วน หน้าที่ เปรียบเทียบ
VPC เครือข่ายส่วนตัวใน 1 region มีช่วง IP (CIDR) เช่น 10.20.0.0/16 ที่ดินทั้งแปลง
Subnet ช่วง IP ย่อยที่อยู่ใน 1 AZ เท่านั้น ห้องในบ้าน
Route table ตารางบอกว่าทราฟฟิกไปปลายทางไหนต้องผ่านอะไร ป้ายบอกทาง
Internet Gateway (IGW) ประตูเข้า-ออกอินเทอร์เน็ตของ VPC (ฟรี) ประตูหน้าบ้าน
NAT Gateway ให้เครื่องใน private subnet ออก เน็ตได้ แต่คนนอกเข้าไม่ได้ (มีค่าใช้จ่าย) ประตูทางเดียว
Security Group (SG) firewall ระดับ ENI/เครื่อง แบบ stateful ยามหน้าห้อง
NACL firewall ระดับ subnet แบบ stateless รั้วรอบห้อง
VPC endpoint ทางลัดส่วนตัวไปบริการ AWS ไม่ผ่านอินเทอร์เน็ต อุโมงค์ใต้ดิน

public หรือ private ตัดสินที่ route table

subnet ไม่มี checkbox "public" — มันเป็น public เพราะ route table มีบรรทัด 0.0.0.0/0 → igw-... เท่านั้น

subnet route 0.0.0.0/0 ไปที่ ใส่อะไร
public IGW ALB, NAT Gateway, bastion (ถ้าจำเป็น)
private NAT Gateway หรือไม่มีเลย แอป, container, Lambda ใน VPC
isolated ไม่มี ฐานข้อมูล

แนวทางมาตรฐาน: อย่างน้อย 2 AZ ทุกชั้น · ฐานข้อมูลอยู่ isolated · แอปอยู่ private · ของที่ต้องรับทราฟฟิกจากเน็ตมีแค่ load balancer ใน public

NAT Gateway — ตัวการบิลช็อกอันดับต้นๆ

  • คิด รายชั่วโมงต่อ NAT + ค่าประมวลผลต่อ GB ที่ผ่าน (นอกเหนือจากค่า data transfer)
  • ตัวอย่างใน us-east-2: ราว $0.045/ชม. ≈ $32/เดือน ต่อ 1 ตัวต่อ AZ ก่อนนับทราฟฟิกแม้แต่ไบต์เดียว + $0.045/GB
  • ทางลด: ให้ทราฟฟิกไป S3/DynamoDB ผ่าน gateway endpoint (ฟรี) · ดึง image จาก ECR ผ่าน interface endpoint · บัญชี dev ใช้ NAT ตัวเดียว · งานที่ไม่ต้องออกเน็ตไม่ต้องมี NAT
  • public IPv4 ทุกตัว (รวม EIP และ IP ของ EC2) คิดราว $0.005/ชม. ≈ $3.6/เดือน

⚠️ ต้องตรวจสอบ: ราคา NAT/IPv4 ต่าง region กัน ดู https://aws.amazon.com/vpc/pricing/ ของ region ที่ใช้ก่อนสร้าง

Security Group vs NACL

Security Group NACL
ระดับ ENI (เครื่อง/ทรัพยากร) subnet
state stateful — ขาเข้าอนุญาตแล้ว ขากลับผ่านอัตโนมัติ stateless — ต้องเปิดขากลับ (ephemeral port 1024-65535) เอง
กฎ Allow อย่างเดียว Allow และ Deny เรียงตามเลขกฎ
อ้างอิงกันได้ ✅ อนุญาตจาก "SG อื่น" ได้ เช่น DB รับเฉพาะจาก SG ของแอป ❌ ใช้ CIDR เท่านั้น
ใช้บ่อย ทุกวัน นานๆ ครั้ง เช่น บล็อกช่วง IP ทั้ง subnet

รูปแบบที่ควรจำ: sg-alb รับ 443 จากโลก → sg-app รับเฉพาะจาก sg-alb → sg-db รับ 5432 เฉพาะจาก sg-app · ไม่มีกฎ "0.0.0.0/0 port 22" ที่ไหนเลย (ใช้ SSM แทน ดูบท 03)

VPC endpoint สองแบบ

แบบ บริการ ราคา ทำงานอย่างไร
Gateway S3, DynamoDB เท่านั้น ฟรี เพิ่ม route ใน route table
Interface (PrivateLink) บริการอื่นเกือบทั้งหมด (ECR, SSM, Secrets Manager, ...) คิดรายชั่วโมงต่อ AZ + ต่อ GB สร้าง ENI ใน subnet มี private IP

ลองเลย 🧪

สร้าง VPC 2 ชั้นที่ ไม่มี NAT (จึงไม่มีค่าใช้จ่าย — VPC, subnet, IGW, route table, SG และ gateway endpoint ฟรีทั้งหมด)

export AWS_PROFILE=learn   # profile SSO ที่ตั้งไว้ในระดับ 2
export AWS_REGION=ap-southeast-1
aws sso login

VPC=$(aws ec2 create-vpc --cidr-block 10.20.0.0/16 \
  --tag-specifications 'ResourceType=vpc,Tags=[{Key=Name,Value=lab-vpc}]' \
  --query Vpc.VpcId --output text)
aws ec2 modify-vpc-attribute --vpc-id $VPC --enable-dns-hostnames '{"Value":true}'

PUB=$(aws ec2 create-subnet --vpc-id $VPC --cidr-block 10.20.0.0/24 --availability-zone ${AWS_REGION}a \
  --tag-specifications 'ResourceType=subnet,Tags=[{Key=Name,Value=lab-public-a}]' --query Subnet.SubnetId --output text)
PRIV=$(aws ec2 create-subnet --vpc-id $VPC --cidr-block 10.20.10.0/24 --availability-zone ${AWS_REGION}a \
  --tag-specifications 'ResourceType=subnet,Tags=[{Key=Name,Value=lab-private-a}]' --query Subnet.SubnetId --output text)

IGW=$(aws ec2 create-internet-gateway --query InternetGateway.InternetGatewayId --output text)
aws ec2 attach-internet-gateway --internet-gateway-id $IGW --vpc-id $VPC

RT_PUB=$(aws ec2 create-route-table --vpc-id $VPC --query RouteTable.RouteTableId --output text)
aws ec2 create-route --route-table-id $RT_PUB --destination-cidr-block 0.0.0.0/0 --gateway-id $IGW
aws ec2 associate-route-table --route-table-id $RT_PUB --subnet-id $PUB

RT_PRIV=$(aws ec2 create-route-table --vpc-id $VPC --query RouteTable.RouteTableId --output text)
aws ec2 associate-route-table --route-table-id $RT_PRIV --subnet-id $PRIV
echo "VPC=$VPC PUB=$PUB PRIV=$PRIV IGW=$IGW RT_PUB=$RT_PUB RT_PRIV=$RT_PRIV" | tee vpc-ids.txt

ผลที่ควรเห็น:

VPC=vpc-0a1b... PUB=subnet-0c2d... PRIV=subnet-0e3f... IGW=igw-01... RT_PUB=rtb-02... RT_PRIV=rtb-03...

ID ถูกบันทึกลง vpc-ids.txt (ทดลอง B, C จะเพิ่มต่อท้าย) ถ้าปิด terminal ให้ export AWS_PROFILE=learn AWS_REGION=ap-southeast-1 && source vpc-ids.txt ในโฟลเดอร์เดิมก่อนทำต่อหรือเก็บกวาด

ทดลอง B — ดู route ของจริง แล้วเพิ่ม gateway endpoint ไป S3

aws ec2 describe-route-tables --route-table-ids $RT_PUB $RT_PRIV \
  --query 'RouteTables[].{rt:RouteTableId,routes:Routes[].[DestinationCidrBlock,GatewayId]}' --output json

VPCE=$(aws ec2 create-vpc-endpoint --vpc-id $VPC --vpc-endpoint-type Gateway \
  --service-name com.amazonaws.$AWS_REGION.s3 --route-table-ids $RT_PRIV \
  --query VpcEndpoint.VpcEndpointId --output text)
echo "VPCE=$VPCE" >> vpc-ids.txt
sleep 5
aws ec2 describe-route-tables --route-table-ids $RT_PRIV \
  --query 'RouteTables[0].Routes[].[DestinationCidrBlock,DestinationPrefixListId,GatewayId]' --output table

ผลที่ควรเห็น:

|  10.20.0.0/16 |  None          |  local         |
|  None         |  pl-0a1b2c3d    |  vpce-0abc...  |

→ private subnet ไม่มี 0.0.0.0/0 (ออกเน็ตไม่ได้) แต่ไป S3 ได้ผ่าน prefix list ของ endpoint — เป็นวิธีมาตรฐานลดค่า NAT

ทดลอง C — Security Group แบบอ้างอิงกัน

SG_APP=$(aws ec2 create-security-group --vpc-id $VPC --group-name lab-app --description "app tier" --query GroupId --output text)
SG_DB=$(aws ec2 create-security-group --vpc-id $VPC --group-name lab-db --description "db tier" --query GroupId --output text)
echo "SG_APP=$SG_APP SG_DB=$SG_DB" >> vpc-ids.txt
aws ec2 authorize-security-group-ingress --group-id $SG_DB --protocol tcp --port 5432 --source-group $SG_APP
aws ec2 describe-security-groups --group-ids $SG_DB \
  --query 'SecurityGroups[0].IpPermissions[].{port:FromPort,from:UserIdGroupPairs[0].GroupId}' --output table

ผลที่ควรเห็น:

|  from: sg-0app...  |  port: 5432 |

→ ฐานข้อมูลรับเฉพาะเครื่องที่ "สวม" lab-app ไม่ต้องรู้ IP เลย เพิ่มเครื่องแอปกี่ตัวก็ไม่ต้องแก้กฎ

⚠️ ไม่สร้าง NAT ในแล็บนี้ ถ้าจะลอง: create-nat-gateway ต้องมี EIP และคิดเงินทันทีรายชั่วโมง ลบด้วย delete-nat-gateway แล้ว release-address ทันทีหลังลอง

เก็บกวาด (ลำดับสำคัญ: ลูกก่อนพ่อ)

aws ec2 delete-vpc-endpoints --vpc-endpoint-ids $VPCE
aws ec2 delete-security-group --group-id $SG_DB
aws ec2 delete-security-group --group-id $SG_APP
aws ec2 delete-subnet --subnet-id $PUB
aws ec2 delete-subnet --subnet-id $PRIV
aws ec2 delete-route-table --route-table-id $RT_PUB
aws ec2 delete-route-table --route-table-id $RT_PRIV
aws ec2 detach-internet-gateway --internet-gateway-id $IGW --vpc-id $VPC
aws ec2 delete-internet-gateway --internet-gateway-id $IGW
aws ec2 delete-vpc --vpc-id $VPC
rm -f vpc-ids.txt

ผลที่ควรเห็น: ไม่มี error · ถ้า DependencyViolation แปลว่ายังมีของค้าง (ENI, endpoint) ลบตัวนั้นก่อน

กับดักที่เจอบ่อย

อาการ สาเหตุ / แก้
EC2 ใน "public subnet" ออกเน็ตไม่ได้ ไม่มี route 0.0.0.0/0 → IGW หรือเครื่องไม่มี public IP
บิล NAT หลายสิบดอลลาร์ทั้งที่ไม่มีคนใช้ NAT คิดรายชั่วโมงต่อ AZ + ทราฟฟิก S3/ECR วิ่งผ่าน NAT → ใช้ endpoint, ลบ NAT ใน dev
เปิด SG แล้วยังต่อไม่ได้ มี NACL บล็อก หรือ NACL ไม่เปิด ephemeral port ขากลับ (stateless)
CIDR ชนกับ VPC อื่น/สำนักงาน ทำ peering/VPN ไม่ได้ วางแผน CIDR ตั้งแต่แรก แต่ละ VPC/บัญชีใช้ช่วงไม่ซ้ำ
ลบ VPC ไม่ได้ DependencyViolation ยังมี ENI จาก Lambda/endpoint/ELB ค้าง ดูด้วย aws ec2 describe-network-interfaces --filters Name=vpc-id,Values=$VPC
subnet มี IP น้อยกว่าที่คิด AWS กัน 5 IP ต่อ subnet — /24 ใช้ได้ 251 ไม่ใช่ 256

สรุปจำง่าย

public/private ตัดสินที่ route table — 2 AZ ขึ้นไปเสมอ — NAT แพงรายชั่วโมง ใช้ gateway endpoint ไป S3/DynamoDB (ฟรี) — SG stateful อ้างอิงกันเองได้ NACL stateless ใช้เมื่อจำเป็น — ไม่มี port 22 เปิดสู่โลก